"Snelheid is geld - een veelgebruikt aforisme uit de business school".
Ik legde het boek over bedrijfsstrategie dat ik aan het lezen was even opzij. Het was een hete en zwoele middag in juli. En ik wachtte op een meesterwever met wie we regelmatig samenwerkten. Laten we hem Meester Shifu noemen, want ik kan me geen ander mens voorstellen die meer op Shifu lijkt dan hij.
Uiteindelijk kwam Shifu opdagen. Met een sjaal in zijn hand. Hij vroeg me of ik hem wilde passen. Met tegenzin deed ik dat, wetende dat ik doorweekt was van het zweet.
Maar hemel! Wat was dat? Glad, zijdezacht en bijna gewichtloos.
Shifu grijnsde. Nu gaf hij me een andere sjaal, die stijf was als een koekje. Van hetzelfde materiaal. Nuni-zijde. Ik was diep geïntrigeerd.
Shifu beschreef vervolgens met grote trots hoe hij erin was geslaagd de generatiesoude geheimen van het biologisch verzachten van zijde te bewaren door gebruik te maken van "zoet smakende vruchten, fris ruikende bladeren en water met een licht pH-waarde."
Eerlijk gezegd dacht ik dat hij het recept voor een tropische cocktail aan het beschrijven was. Maar goed.
Met mijn zeer ondernemende geest en mijn mentaliteit als pas uit Amerika afkomstige gast, vroeg ik: "Waar kan ik dit materiaal verkrijgen?"
Shifu vervolgde zijn Byzantijnse verhaal over hoe zeldzaam die zijde wel niet was. Hij had vrouwen in een ver afgelegen dorp gevraagd om zijderupsen voor hem te kweken, maar de regen bleef uit, en alle cocons…
'Wacht even!' onderbrak ik. 'Je kunt al die beschadigde spullen aan mij geven, ik zal proberen er iets van te maken.'
Maar Shifu vervolgde zijn sombere verhaal: "Helaas hebben de dorpelingen ze verbrand."
"Bedoel je net zoals middeleeuwse boeren, die werden allemaal verbrand?"
"Ja."
Ik wist niet wat ik moest zeggen. Jaren gingen voorbij. Op een dag kwam er een boer uit de naburige bergstaat aanrijden op een gammele scooter. Achter hem hing een grote, misvormde zak. Daarin zaten zilverwitte cocons en een bericht dat de nabijgelegen bergstaat was begonnen met het kweken ervan. Shifu keek me aan en ik keek Shifu aan.
We gaven de man te drinken en overlaadden hem met applaus omdat hij een "echte boer" was. Hij glimlachte verlegen.
Ik wist precies hoe ik dit product wilde noemen. Na in vele talen te hebben gezocht, vond ik het juiste woord: "Niseko", wat in het Anui (Japan) "een rivier die naar een klif stroomt" betekent. Want dit product kwam als vanzelf naar ons toe, ondanks klimaatverandering, ondanks ontbossing, ondanks het feit dat mensen deze ambacht vaarwel zeiden. En het enige wat we deden was geduldig wachten, net als een klif.
Ik geloof niet dat snelheid geld oplevert buiten de formele economie. De wereld is ingericht om de formele economie te faciliteren. Maar in de informele economie zijn het meestal geduld, doorzettingsvermogen en slimheid die je de weg wijzen in de gestructureerde, consumentgerichte, moderne wereld. Was de wereld maar minder geobsedeerd door snelheid en had de tijd om te zien dat het echte leven prachtige verhalen kent.
